Dạy trẻ làm việc nhà tưởng chừng đó là một việc rất nhỏ nhặt, nhưng ảnh hưởng của nó đến tương lai của một đứa trẻ lại rất lớn.
"Nếu hôm nay con bạn không làm việc nhà, đừng ngạc nhiên nếu sau này chúng gặp khó khăn khi làm việc chung với đồng nghiệp". Đây là thông điệp của Julie Lythcott-Haims, tác giả cuốn sách: How To Raise An Adult (Tạm dịch: Làm sao để con trưởng thành), đồng thời là cựu sinh viên của Đại học Standford.
Trong một bài nói chuyện với chương trình TED Talks, Lythcott-Haims nhấn mạnh về sự thay đổi từ một đứa trẻ siêng năng đến một người thành công sau này đều bắt đầu từ làm việc nhà.
Khi một đứa trẻ được bố mẹ dạy làm việc nhà từ nhỏ, theo thời gian trẻ sẽ là người biết quan sát, tổ chức sắp xếp công việc hợp lý, biết tiết kiệm thời gian, tiền bạc, tương lai chúng sẽ trở thành một người biết hợp tác với đồng nghiệp, khi gặp khó khăn, chúng biết cách giải quyết vấn đề và có xu hướng hoàn thành mọi thứ một cách độc lập.
Bố mẹ cần dạy trẻ làm việc nhà từ sớm. (Ảnhminhhọa)
Một nghiên cứu kéo dài 75 năm của Đại học Harvard cũng đã phát hiện ra những tính bước ngoặc về các yếu tố thúc đẩy hạnh phúc của con người. Một trong các yếu tố đó chính là những người làm việc nhà nhiều trong thời thơ ấu sẽ hạnh phúc hơn sau này."Bằng cách bắt trẻ làm việc nhà như đổ rác, gấp quần áo, trẻ sẽ nhận ra rằng bản thân cần phải làm việc để trở thành một phần trong cuộc sống", Lythcott-Haims nói.
Lythcott-Haims cũng chia sẻ rằng, mình từng nuôi dạy 2 đứa con như thể chúng là những cây bon sai mỏng manh. Khi muốn cắt tỉa, cô luôn đảm bảo rằng mình không làm ảnh hưởng tới vẻ đẹp của cái cây. Nhưng theo thời gian, cô nhận ra con cái không phải là cây cảnh, trẻ rất dễ bị tổn thương. Những đứa trẻ giống như bông hoa dại và cô sẽ nuôi nấng theo kiểu để chúng tự phát triển, tự sinh sôi nảy nở mà không cần có cô bên cạnh.
Bố mẹ nên rèn luyện trẻ làm việc nhà như thế nào?
Muốn con cái sau này có một tương lai tốt đẹp, biết tự lập, bố mẹ cần phải dạy trẻ làm việc nhà ngay từ nhỏ.
*Trước 3 tuổi, trẻ cần phát triển nhận thức về việc giúp đỡ
Khi trẻ còn nhỏ mới biết đi, bố mẹ hãy tích cực sai vặt, ví dụ như lấy giúp mẹ cái cốc, lấy giúp bố cái điều khiển tivi.
Trước năm 3 tuổi, trẻ cần được bố mẹ nuôi dưỡng ý thức giúp đỡ như tự uống sữa, uống xong đặt bình sữa vào vị trí quy định, rác cần được vứt vào thùng rác, vào nhà phải cởi giày và đặt vào tủ… Những hành động nhỏ này cũng được coi là một phần của việc nhà. Hãy để trẻ hình thành thói quen này từ khi còn nhỏ, trong tương lai bố mẹ sẽ đỡ vất vả khi con cái rất biết cách tự lập.
*Từ 3 đến 7 tuổi, trẻ có thể làm một số công việc nhà đơn giản một mình
Vào giai đoạn này, trẻ cần được bố mẹ dạy cách làm vệ sinh cá nhân: tự mặc quần áo, mang giày, cất đồ đúng nơi quy định, hoặc cho trẻ lau bàn, úp bát đĩa, quét nhà, lau nhà, hái rau, gấp quần áo, rửa bát, tưới cây… Những việc đơn giản này trẻ đều có thể tự mình làm được.
* Sau 7 tuổi, trẻ cần được chủ động làm việc nhà như một thói quen
Trẻ cần tự giác ý thức việc mình cần phải làm việc nhà như đó là trách nhiệm của một thành viên trong gia đình, chẳng hạn như ăn xong phải dọn dẹp bát đĩa, tự dọn dẹp phòng riêng, tự tắm rửa thay đồ…
*Khi dạy trẻ làm việc nhà cha mẹ cần chú ý:
Ban đầu, bố mẹ cần làm mẫu để con quan sát, sau đó hướng dẫn con tỉ mỉ từng bước, để con thực hành dần. Quy trình này cứ lặp đi lặp lại cho đến khi trẻ biết làm thành thạo.
Trong quá trình dạy con làm việc nhà, nếu trẻ lóng ngóng, làm đổ vỡ đồ, cha mẹ không nên nổi nóng, trách phạt con. Dạy con là cả một quá trình, cha mẹ cần kiên nhẫn và có sự đồng lòng.
Kiên nhẫn là điều khó nhất khi dạy con. Nhiều bố mẹ bực mình khi con vụng về, dạy mãi một vấn đề không hiểu. Khi đó, họ thường có xu hướng đuổi con ra một góc để làm luôn cho xong. Hoặc đôi khi, bố mẹ thấy con chán nản sẽ tặc lưỡi bỏ qua, không bắt con làm nữa.
Điều quan trọng là bố mẹ cần giải thích rõ và cương quyết: Làm việc là trách nhiệm của con, con bắt buộc phải làm thì mới được những quyền lợi như ăn, ở, vui chơi... Nếu không làm việc, con chỉ được ăn cơm trắng và rau, đồng thời bị cắt toàn bộ quyền lợi khác.
Bố mẹ kiên quyết nói thật, làm thật, các con sẽ tôn trọng và nghiêm túc làm theo. Nói cách khác, dạy con cần sự mềm mỏng, nhưng cũng phải kiên trì và theo đến cùng, đừng vội chỉ trích mà thay vào đó là giải thích, hướng dẫn. Chỉ khi bố mẹ khen ngợi vừa đủ việc trẻ làm, nó sẽ thúc đẩy sự tự tin và động lực làm việc nhà của trẻ. Đừng để trẻ nghĩ rằng, bố mẹ can thiệp vào vì cho rằng con cái làm không tốt, mọi kết quả cần được tích lũy từng chút một. Bố mẹ cần phải có sự kiên nhẫn và tin tưởng vào con mình
Hiện nay dịch bệnh Covid-19 đang có diễn biến phức tạp, người dân phải thực hiện giãn cách xã hội theo chỉ thị 16 của Chính phủ, thông qua dịp nghỉ dài này, bố mẹ có thể tận dụng để dạy con làm những việc phù hợp với lứa tuổi, để những ngày giãn cách của trẻ sẽ bớt nhàm chán và trở nên ý nghĩa hơn bao giờ hết./.
