Ngộ độc thực phẩm đã trở thành mối quan tâm của toàn xã hội, gây ảnh hưởng rất lớn đến sức khỏe và đời sống của con người. Trường Mẫu Giáo Số 10 xin gửi tới các bậc phụ huynh bài tuyên truyền về vệ sinh an toàn thực phẩm,phòng chống ngộ độc thực phẩm.

Đầu tiên chúng ta cần hiểu : Thực phẩm là nguồn cung cấp chất dinh dưỡng cho sự phát triển của cơ thể, đảm bảo sức khỏe con người, đồng thời cũng là nguồn có thể gây bệnh nếu không đảm bảo vệ sinh;

Vệ sinh an toàn thực phẩm là: tất cả điều kiện, biện pháp cần thiết từ khâu sản xuất, chế biến, bảo quản, phân phối, vận chuyển cũng như sử dụng nhằm bảo đảm cho thực phẩm sạch sẽ, an toàn, không gây hại cho sức khỏe, tính mạng người tiêu dùng. Thực hành vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) là việc bảo vệ sức khỏe cho chính chúng ta;

 Ngộ độc thực phẩm là hiện tượng người bị trúng độc, ngộ độc do ăn uống phải những loại thực phẩm nhiễm khuẩn, nhiễm độc, hoặc có chứa chất gây ngộ độc, hoặc thức ăn bị biến chất ôi thiu, vượt quá nồng độ chất bảo quản, chất phụ gia cho phép.

Có 4 nhóm nguyên nhân chính gây ra ngộ độc thực phẩm bao gồm :

1. Ngộ độc thực phẩm do ký sinh trùng: Do vi khuẩn và độc tố của vi khuẩn, do virus, do ký sinh trùng: Rota, salmonella, ecoli, tụ cầu vàng…, do nấm mốc và nấm men;

2. Ngộ độc thực phẩm do thức ăn bị biến chất, ôi thiu: Một số loại thực phẩm khi để lâu hoặc bị ôi thiu thường phát sinh ra các loại chất độc (dầu, mỡ dùng đi dùng lại nhiều lần…..). Các chất này thường không bị phá hủy hay giảm khả năng gây độc khi được đun sôi;

3. Ngộ độc do ăn phải thực phẩm có sẵn chất độc: Khi ăn phải các thực phẩm có sẵn chất độc rất có thể bị ngộ độc như cá nóc, cá cóc, mật cá trắm, nấm độc, khoai tây mọc mầm, một số loại hạt đậu, lạc bị mốc…;

4. Ngộ độc thực phẩm do nhiễm các chất hóa học: Do ô nhiễm kim loại nặng (thực phẩm được nuôi trồng, chế biến tại khu vực mà nguồn nước, đất bị ô nhiễm các loại kim loại nặng); do dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y; do phụ gia thực phẩm; do các chất phóng xạ…

Các triệu chứng khi bị ngộ độc thực phẩm :

Có thể xuất hiện khoảng vài phút, vài giờ hoặc khoảng từ 1 đến 2 ngày sau khi ăn. Trong đó, những triệu chứng này sẽ ở mức độ nặng hay nhẹ hay kéo dài trong thời gian bao lâu còn tuỳ vào các yếu tố bao gồm: loại tác nhân gây ra, lượng thực phẩm được sử dụng và hệ miễn dịch của người bệnh. 

Dấu hiệu ngộ độc thực phẩm thường gặp gồm có: Ngộ độc thực phẩm thường xuất hiện triệu chứng trong vòng vài giờ sau khi ăn, nhưng đôi khi cũng có thể kéo dài đến vài ngày. Thông thường có ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến ngộ độc thực phẩm:

- Thực phẩm nhiễm hóa chất: Khi thực phẩm bị nhiễm hóa chất, người bệnh có thể gặp phải những triệu chứng phức tạp không chỉ liên quan đến hệ tiêu hóa mà còn ảnh hưởng đến các cơ quan khác trong cơ thể. Các dấu hiệu phổ biến bao gồm: đau đầu, chóng mặt, tim đập nhanh, và trong trường hợp nghiêm trọng có thể dẫn đến trụy mạch. Những triệu chứng này thường dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác.

- Thực phẩm nhiễm vi sinh vật: Loại ngộ độc này thường gây ra các triệu chứng như buồn nôn, đau bụng, tiêu chảy và mất nước. Người bệnh có thể đổ mồ hôi nhiều, sốt cao do nhiễm trùng, khát nước, và môi khô.

- Độc tố tự nhiên của thực phẩm: Một số thực phẩm chứa sẵn độc tố tự nhiên như cóc, sắn, măng, cá nóc. Nếu không được sơ chế và chế biến đúng cách, những thực phẩm này có thể gây ngộ độc nghiêm trọng cho người tiêu dùng. Triệu chứng ngộ độc từ các độc tố tự nhiên thường xuất hiện nhanh và nặng, bao gồm khó thở, tê liệt, co giật hoặc thậm chí mất ý thức.

Cách xử lý khi có ngộ độc thực phẩm

Xử trí kịp thời khi xảy ra ngộ độc thực phẩm là điều rất quan trọng để hạn chế các biến chứng nguy hiểm. Tương ứng với từng nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm sẽ có biện pháp xử trí khác nhau.

Ngộ độc thực phẩm thường xuất hiện triệu chứng trong vòng vài giờ sau khi ăn, nhưng đôi khi cũng có thể kéo dài đến vài ngày. Thông thường có ba nhóm nguyên nhân chính dẫn đến ngộ độc thực phẩm bao gồm ngộ độc thực phẩm nhiễm hóa chất, ngộ độc thực phẩm nhiễm vi sinh vật và ngộ độc thực phẩm có độc tố tự nhiên. Tương ứng với từng nguyên nhân gây ngộ độc thực phẩm sẽ có biện pháp xử trí khác nhau. Điều quan trọng là xử trí kịp thời, lưu trữ mẫu thực phẩm nghi ngờ (kèm thời gian sử dụng chi tiết),đưa người bệnh đến cơ sở y tế để điều trị, nhằm hạn chế tối đa các nguy cơ biến chứng nguy hiểm. Tuyệt đối không tự ý dùng thuốc nếu chưa có chỉ định của bác sĩ, đặc biệt là thuốc kháng sinh.

Xử trí ngộ độc thực phẩm nhiễm hóa chất : Nếu phát hiện các dấu hiệu nghi ngờ ngộ độc thực phẩm nhiễm hóa chất trong vòng 6 giờ sau ăn, cần tiến hành gây nôn từ dạ dày, thực phẩm nghi ngờ nhiễm hóa chất. Cho người bệnh uống than hoạt tính dạng bột để hấp thu chất độc còn lại trong hệ tiêu hóa sau khi nôn và tiến hành bù dịch, điện giải bằng dung dịch oresol (khoảng 100 - 200ml/1 giờ). Đảm bảo người bệnh được giữ ấm, nằm ở nơi thoáng khí và pha nước cháo đường và muối cho người bệnh uống liên tục (từ 2 - 4 lít trong 24 giờ). Nếu người bệnh không cải thiện tình trạng hoặc có các triệu chứng nghiêm trọng như co giật, rối loạn ý thức hoặc suy hô hấp, cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được cấp cứu kịp thời.

Xử trí ngộ độc thực phẩm nhiễm vi sinh vật :Khi phát hiện trường hợp ngộ độc thực phẩm nhiễm vi sinh vật, nếu có triệu chứng tiêu chảy, nôn ói, cần tiến hành điều trị tích cực cho người bệnh bằng cách bù nước và điện giải, thông qua việc sử dụng dung dịch điện giải oresol pha theo hướng dẫn hoặc các dung dịch nước muối đường. Khuyến khích người bệnh nghỉ ngơi để cơ thể có thời gian hồi phục và không nên cho người bệnh ăn các thực phẩm cứng, dầu mỡ hoặc đồ ăn khó tiêu. Nếu các triệu chứng kéo dài hoặc có dấu hiệu nghiêm trọng (sốt cao, mất nước nghiêm trọng), cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế để được điều trị bằng kháng sinh hoặc hỗ trợ chuyên sâu khác.

Xử trí ngộ độc thực phẩm có độc tố tự nhiên : Do tính chất triệu chứng của ngộ độc thực phẩm có độc tố tự nhiên thường diễn tiến xấu nhanh, người bệnh cần được đưa ngay đến cơ sở y tế để điều trị khẩn cấp, đặc biệt nếu người bệnh có các triệu chứng nghiêm trọng như co giật, rối loạn ý thức hoặc suy hô hấp.

Nếu phát hiện trường hợp ngộ độc và chưa xuất hiện các triệu chứng nghiêm trọng trong vòng 6 giờ sau ăn, cần tiến hành gây nôn ngay lập tức và sử dụng than hoạt tính dạng bột để giảm lượng độc tố trong cơ thể. Bên cạnh đó, đảm bảo người bệnh

  Một số biện pháp phòng tránh ngộ độc thực phẩm

Ngộ độc thực phẩm là bệnh do ăn thực phẩm bị ô nhiễm. Các nguyên nhân gây ra bệnh do thực phẩm bao gồm: vi khuẩn, vi rút và ký sinh trùng hoặc độc tố của chúng. Do vậy, việc biết cách phòng tránh ngộ độc thực phẩm là một kỹ năng quan trọng mà mọi người nên nắm vững.